Toen de rookwolken waren opgetrokken

DCIM100GOPROHet speelwartiertje lijkt voorbij te zijn in Amsterdam. Zes ronden lang waande het toernooi zich in een staat van onvolwassenheid: iedereen won van elkaar, in een moordend tempo werd de ene vechtpartij na de andere afgeleverd. Toen de rookwolken woensdagavond waren opgetrokken, hadden nog acht spelers kans op de eindoverwinning. De zevende ronde stond voor de overgang naar het zakelijke spel – het is de toernooiwinst die lonkt. Reinderman en Burg wonnen eenvoudig, terwijl de tieners Zhou en Ringoir een onderhoudende partij speelden. Alleen Swinkels en Kuipers hadden moeite zich aan te passen aan de beslissende fase van het toernooi: ze gaven beiden de regie uit handen in een echte Wild West.

In de zevende ronde heeft Dimitri Reinderman de leiding opgeëist in het Batavia-toernooi. De Amsterdamse grootmeester won in een sleutelduel overtuigend van grootmeester Greenfeld, die na de derde ronde volledig lijkt te zijn ingestort. Er komen amper nog goede zetten uit de vingers van de Israëliër: in de laatste vier partijen wist hij slechts een half punt te behalen. Reinderman, daarentegen, is juist bezig aan een winning streak: hij verloor in de derde ronde van Riemersma, maar herstelde dat weer sterk met 3 uit 4.

SONY DSC
Close
SONY DSC07-Mar-2013 14:05, SONY SLT-A55V, 2.0, 50.0mm, 0.02 sec, ISO 1600
 

In een Engelse opening wist Reinderman precies wat hij deed: hij volgde lange tijd een partij tussen Topalov en Kamsky. In die partij wist zwart zijn openingsproblemen (een gebrek aan centrumpionnen, wits loperpaar en een lelijk gat op g6) nooit op te lossen. Greenfeld had bovendien nog het nadeel dat hij niet op de hoogte was van die partij. Een zet voordat Reinderman het nieuwtje 15.Lc5 speelde, stond Greenfeld al bijna een uur achter. Na wat onnauwkeurigheden van zwart kon Reinderman het al simpel afmaken:

Pos4

27.e6 fxe6 28.fxg6 hxg6 29.Le5! Er is ruimte gemaakt voor de dame en zwart kan niks meer doen tegen Df6 en Dh8.
In de laatste twee ronden treft Reinderman Swinkels en Kuipers. Het zijn de laatste twee horden in een toernooi waarin iedereen van elkaar wint.

SONY DSC
Close
SONY DSC07-Mar-2013 14:02, SONY SLT-A55V, 2.0, 50.0mm, 0.013 sec, ISO 800
 

Omdat iedereen van elkaar wint, is het een slopend toernooi voor de deelnemers. Oud-toernooiwinnaar Gerald Hertneck trof in de eerste zes ronden zijn drie collega-grootmeesters en drie jonge IM’s. Het waren lange partijen met veel vechtschaak – Hertneck voelt dan ook zijn energie per partij afnemen. Voor tegenstander Sjef Rijnaarts – als enige niet in het bezit van een (groot)meestertitel – is iedere partij weer een nieuwe rollercoaster. We treffen dus twee vermoeide spelers aan het begin van de partij, die al op zet acht een belangrijk moment kende. Hertneck speelde voor het eerst in zijn leven de Caro Kann, en Rijnaarts speelde een opstelling waar de druk op e6 wordt verhoogd. Dat werd dus even goed rekenen toen Hertneck voor 8…Dh4 koos

Pos1

Rijnaarts dacht 20 minuten na, kon niet alles doorrekenen en speelde het rustige 9.c3. De computer pakt onmiddellijk op e6.
Vervolgens had Hertneck het beste van het spel. Wit had er namelijk voor gekozen om niet te rokeren, waardoor zwart succesvol in het centrum doorbrak. Hertneck won een pion. Daarna nog een. Waar Rijnaarts al in tijdnood zat, had Hertneck nog voldoende tijd om de winst te vinden:

Pos2

Hertneck had de winst gezien na 32…Td2 33.Kc1 Dd4 34.Te8 Kc7 35.Dxf7 Kb6, en mat op b2 is niet te voorkomen. Maar wat als wit dames ruilt met 35.Df4. Wit is actief opgesteld en heeft een loper. Zijn zwarts twee extra pionnen voldoende voor de winst? Hertneck vertrouwde het niet. Daarom speelde hij 32…Dd8 33.Dxf7 Td2 34.Kc1Td1 35.Txd1 Dxd1 36.Kb2 Dd2 37.Ka3

Pos3

Zwart is op jacht naar de koning, maar heeft vriendjes nodig. Vandaar 37…a5, maar Rijnaarts kon vervolgens snel counterplay genereren 38.Le6 Kb8 39.Df8 Kc7 40.De7 Kb6 41.Lc8! De zet die Hertneck had gemist – er werd meteen op de noodrem getrapt met dameruil: 41…Db4. Dat eindspel werd nog oeverloos uitgespeeld, maar tot een winnaar leidde het niet.

De Duitse grootmeester had zijn stukken beter kunnen coördineren met: 37…Dd6 38.Kb2 Dd4 39.Ka3 a5. Het verschil is dat zwart nu de diagonaal a7-g1 bezet, en de zwarte koning naar a7 kan vluchten zonder in eeuwig schaak te lopen. Zou Rijnaarts het dan wel hebben overleefd?

SONY DSC
Close
SONY DSC07-Mar-2013 14:01, SONY SLT-A55V, 2.0, 50.0mm, 0.02 sec, ISO 1600
 

Koploper Zhou en voormalig koploper Ringoir speelden remise in een Schotse partij. De jonge Engelsman weigerde te rokeren door, net als Rijnaarts in diens partij, Kxd2 te spelen. Ringoir won een pion, maar heeft daarna nooit helemaal kunnen doorpakken. Zhou’s gecentraliseerde koning was in het eindspel juist heel sterk en die zorgde er persoonlijk voor dat de remise kon worden binnengesleept. Daarmee verloor Zhou wel zijn koppositie aan Reinderman, die wel won. Met nog twee grootmeesters op het programma heeft Zhou nog een zware taak om een grootmeesternorm te halen.

SONY DSC
Close
SONY DSC07-Mar-2013 14:02, SONY SLT-A55V, 2.8, 50.0mm, 0.008 sec, ISO 100
 

Er moet ergens in Amsterdam een klein bruin cafeetje zijn waar twee hele sippe schakers iedere dag een paar zware borreltjes drinken. Glazig staren in het niets. Het gaat niet goed met de arme Greenfeld en diens lotgenoot Riemersma. In de derde ronde won Riemersma nog met een erg goede partij van Reinderman, maar sindsdien wil het niet meer lukken. Tegenstander Twan Burg speelde de dynamische Tsjechische Benoni waarin de dichtgeschoven stelling na zet vier in groot contrast staat met de vervolgzetten b5 en h5. Het verleidde Riemersma tot 14.f4, waarna de stelling in de fik vloog. En dat terwijl wit nog helemaal niet had gerokeerd. Burg stond al erg prettig toen Riemersma op zet 20 een belangrijke pion verloor en meteen opgaf.

Met zijn snelle overwinning zette Burg een sterke serie voort. Zijn geheim: het coffeeshopbord. Net als Zhou heeft hij nog anderhalf uit twee nodig voor een GM-norm.

Batavia-2013 ronde 7Foto: Bas Beekhuizen

En dan het spektakelstuk: de remise tussen Swinkels en Kuipers. Laten we eerst even de slotstelling bekijken:

Pos5

Wit staat ietsje beter: het loperpaar en die rare koning op f8. Wat was de reden om nu remise te nemen? Kuipers: “Nou, voor het eerst in de partij ziet het er in elk geval een beetje remiseachtig uit. The fun is over – dan kan je er maar beter mee stoppen”. Swinkels was vooral opgelucht dat er nu geen smerige trucs in de stelling zaten.

Het is begrijpelijk. In de speelzaal hangt een foto van Manuel Bosboom – en die aanwezigheid was voldoende om een grote stempel op de partij te drukken:

Pos6

Swinkels speelde hier 8.Tg1. Net als in de keuzes van Bosboom ligt er een positionele reden aan ten grondslag: “Ik dacht dat hij e6-e5 dreigde. Ik kan wel 8.Le2 doen, 8…e5 9.cxd5 cxd5 en om de druk op d5 te verhogen moet je wel 10.g4 doen. En dan kan ik het beter voorbereiden met Tg1 in plaats van Le2.” Kuipers had er schijt aan en speelde helemaal geen e5 maar: 8…b5 – Swinkels: “Ja, dan doet hij b5. Pffff.”

Swinkels offerde zijn g-pion, rokeerde lang en verdubbelde zijn torens op de g-lijn. Kuipers ging kort en had voordeel in het centrum en de damevleugel:

Pos7

20….a5 21.Pe2 Dd6 22.Pd4 (hier waren beide spelers al afhankelijk geworden van de 30 seconden extra tijd per zet) 22…Pxd4 23.Lxd4 g6. Bizar, maar waar: Alleen met 23…g6 voorkomt zwart de dreiging Lxh7.

Pos8
Naamloos
Zeg nou zelf: wie speelt hier niet liever met wit? Hoe de partij afloopt, dat moet je zelf maar naspelen. Wellicht ook met een computer erbij. Zelf vind ik dat ze het knap hebben gespeeld in extreme tijdnood, zonder blunders.

Swinkels vond achteraf dat hij dit soort stelling niet goed kan spelen. Hij is meer van het rustigere werk. “Maar ja, ik heb na mijn slechte start van het toernooi veel snelschaakpotjes met Bosboom gespeeld. Zijn speelstijl is erg aanstekelijk.” Ook Kuipers had er moeite mee: “Een tijdlang heb ik geen van zijn zetten aan zien komen. Bovendien was het erg gehorig aan de bar – dat hoor je toch.”

De laatste opmerking van Stefan Kuipers vond arbiter Aart Strik wel begrijpelijk. Zelf is Strik een behoorlijke clubschaker. Tijdens een externe partij was hij in een lastige positie verzonken, wel beter voor hem. Aan de bar naast de speelzaal hoorde Strik mensen vaag wat varianten opsommen. Het leek over zijn partij te gaan. Die varianten begonnen allemaal met Tc7 en dat kon in zijn partij ook. Hij werd direct in die zet gezogen en speelde ‘m. Strik verloor, Tc7 bleek de verliezende zet te zijn en de mensen aan de bar hadden het over een heel andere partij. Het leven zit soms niet mee.

Batavia-GoKuipers en Swinkels zijn bovendien verslaafd geraakt aan Go. Foto: Bas Beekhuizen

Comments are closed.